Banki i usługi bankowe

Według danych Narodowego Banku Polskiego, aktualnie w Polsce (w pierwszym kwartale 2008 roku) w obiegu znajduje prawie 27,3 mln kart płatniczych. 68,9% z nich stanowią karty debetowe (18,8 mln sztuk), prawie 29,6% to karty kredytowe (prawie 8,1 mln sztuk), najmniej (bo 1,5%) to karty obciążeniowe (prawie 420 tys. sztuk).

Rodzaje kart

• karty kredytowe – umożliwiają dokonywanie płatności nawet jeśli aktualnie na koncie nie ma żadnych pieniędzy. Najczęściej ustala się limit kredytowy – czyli maksymalną kwotę, jaka jest do dyspozycji posiadacza karty. Raz w miesiącu generowane jest zestawienie wszystkich transakcji. Klient może spłacić całość kwoty w podanym terminie albo spłacić tylko część, zaciągając tym samym kredyt. Wydanie karty uzależnione jest od dochodów konsumenta.

• karty obciążeniowe – karty z odroczonym terminem płatności. Od kart kredytowych odróżnia je sposób spłaty zaciągniętego kredytu – następuje to raz w miesiącu. Spłacie podlega jednorazowo całość kwoty kredytu. Karty te najczęściej wydaje się na podstawie istniejącego rachunku bankowego. Biorąc pod uwagę ilość środków przelewanych co miesiąc na ten rachunek bank ustala miesięczny limit wydatków. Na koniec każdego miesiąca bank obciąża rachunek posiadacza karty równowartością wydanej kwoty.

• karty debetowe – nie umożliwiają zaciągania kredytu. Działają one na podstawie istniejącego rachunku bankowego. Posiadacz karty może wydać tylko tyle, ile aktualnie posiada na koncie.

Karty kredytowe

Najwięcej pytań i wątpliwości mogą budzić karty kredytowe. Dlatego też przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące korzystania z kart kredytowych.

Karta kredytowa posiada tzw. limit kredytowy. Jest to maksymalna kwota, jaką masz do dyspozycji. Lepiej jej nie przekraczać – wiąże się to bowiem z dość dużymi opłatami. Musisz także wiedzieć, że limit kredytowy może zostać zwiększony. Jeśli przekonasz bank, że jesteś solidnym klientem i regulujesz należne odsetki i inne opłaty w terminie – bardzo prawdopodobne, że pozytywnie rozpatrzy Twoje podanie o zwiększenie limitu.

Kolejnym ważnym atrybutem karty kredytowej jest okres nieoprocentowanego kredytu. Jest to czas, jaki masz na spłacenie zadłużenia. Okres spłaty to okres rozliczeniowy (zwykle 30 dni) plus ustalony przez bank czas na uregulowanie zadłużenia, tzw. grace period (w zależności od banku, trwa nawet ponad 20 dni).

Na co zwrócić uwagę przy wyborze karty kredytowej?

• okres nieoprocentowanego kredytu – im więcej masz czasu na spłacenie zadłużenia, tym lepiej. Masz większą szansę na zmieszczenie się w terminie, a co za tym idzie, na uniknięcie dodatkowych opłat. Obecnie okres ten może wynosić nawet ponad 50 dni. Jeśli planujesz spłacać zadłużenie na karcie w formie kredytu (wpłacając co miesiąc przynajmniej kwotę minimalną), okres nieoprocentowanego kredytu nie będzie miał dla Ciebie tak dużego znaczenia,

• limit kredytowy – czyli ilość pieniędzy, jakie masz do dyspozycji. Ustalany jest na podstawie Twoich dochodów. Po pewnym czasie możesz ubiegać się o jego zwiększenie,

• oprocentowanie kredytu – jeśli zdarzy Ci się nieterminowa spłata zadłużenia karty lub celowo wybierasz kredyt na karcie jako formę spłaty – zwróć uwagę na jego oprocentowanie. Im niższe, tym oczywiście lepiej dla Ciebie,

• opłata za kartę – banki pobierają opłatę roczną za kartę. W zależności od rodzaju karty, jest to kwota rzędu od kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych,

• rabaty i partnerzy – banki często mają podpisane umowy ze sklepami, stancjami benzynowymi i innymi punktami usługowymi. Dzięki temu, będąc posiadaczem danej karty, możesz liczyć w danej placówce na rabaty,

• dowiedz się, jakie konsekwencje czekają Cię w przypadku spóźnienia z płatnością,

• na jakiej zasadzie naliczana jest kwota minimalna,

• jakie opłaty wiążą się z pobieraniem pieniędzy z bankomatu.

Jak to działa?

Od momentu aktywacji karty masz ok. 30 dni na wydawanie pieniędzy zgromadzonych na koncie karty kredytowej. Po ich upływie otrzymujesz zestawienie wszystkich dokonanych w tym czasie transakcji, prowizji i innych opłat. Ustalona jest także kwota minimalna (najczęściej pewien procent Twojego zadłużenia). Masz teraz ustalony przez bank czas na uregulowanie zadłużenia (zazwyczaj ponad 20 dni). Jeśli w tym czasie:

• spłacisz całość zadłużenia – nie płacisz żadnych odsetek,

• spłacisz kwotę minimalną – oprócz wydanych przez Ciebie pieniędzy przy następnym rozliczeniu będziesz musiał/a zapłacić odsetki (warunki spłaty i wysokość odsetek poznajesz przy zawieraniu umowy o kartę kredytową),

Jeśli spóźnisz się ze spłatą, bank naliczy Ci karę i odsetki naliczane od każdego dnia po terminie spłaty. Brak spłaty w terminie lub spłata niższa niż całość zadłużenia oznacza automatyczne uruchomienie kredytu na karcie. Odsetki takiego kredytu są ciągle bardzo dotkliwe (ok. 20%).

Podstawowy wniosek: zadłużenie na karcie, a przynajmniej kwotę minimalną, należy spłacać w terminie.

Jak spłacić zadłużenie na karcie kredytowej?

Odbywa się to na zasadzie przelewu na konto karty kredytowej. Jeśli masz dostęp do swojego konta osobistego przez internet – wykonanie przelewu zajmie Ci najwyżej parę minut. Możesz także złożyć dyspozycję automatycznej spłaty karty (jeśli karta kredytowa i Twoje konto osobiste znajdują się w tym samym banku).

Ile to kosztuje?

W przypadku karty kredytowej opłacie podlega:

• założenie karty (często banki rezygnują z tej opłaty – np. po wykonaniu w określonym czasie ustalonej liczby transakcji kartą kredytową),

• opłata roczna – w zależności od rodzaju karty może wynosić kilkadziesiąt lub nawet kilkaset złotych,

• transakcje gotówkowe (czyli wypłata pieniędzy z bankomatu) – opłata ustalana jest przez poszczególne banki. Najczęściej jest to kilka złotych za każdą taką transakcję,

• opłaty karne – za przekroczenie limitu kredytowego lub spóźnione płatności,

• odsetki – jeśli zdecydujesz się na kredyt na karcie.

Co zyskujesz dzięki karcie kredytowej?

• swobodę finansową – możesz wydawać pieniądze nawet, jeśli nie posiadasz ich na swoim koncie osobistym (kwota, którą masz do dyspozycji nie może być większa niż Twój limit kredytowy),

• darmowy kredyt – jeśli zadłużenie na karcie będziesz spłacać w terminie, nie zapłacisz nic ponad to, co rzeczywiście wydasz,

• dostęp do bezgotówkowych płatności – są to zarówno zakupy, jak i przelewy środków na inne konta. Transakcje gotówkowe przy użyciu karty kredytowej możesz realizować w Polsce i granicą,

• często razem z kartą kredytową otrzymujesz pakiet ubezpieczeń (np. od kradzieży pieniędzy, utraty pracy, a nawet utraty życia),

• rabaty – w firmach oraz sklepach, które mają podpisaną umowę z Twoim bankiem.

Wady i ograniczenia karty kredytowej:

• wysokie oprocentowanie w przypadku nieterminowej spłaty zadłużenia,

• opłaty za wypłatę pieniędzy z bankomatu,

• kary za przekroczenie limitu kredytowego.

Czy warto założyć kartę kredytową?

Jeśli wiesz, że dasz radę zmieścić się ze spłatą zadłużenia karty w ustalonym przez bank terminie, możesz się zastanowić nad założeniem karty kredytowej. Czeka Cię mniej formalności niż przy zakładaniu zwykłego kredytu i szansa na zerowe oprocentowanie. Rozważ wszystkie „za” i „przeciw”, przejrzyj aktualne oferty banków i sam/a podejmij decyzję.